Ống thoát nước băng đường giúp dẫn nước từ bên này sang bên kia đường, góp phần hạn chế đọng nước và bảo vệ nền đường. Tuy nhiên, chọn ống chỉ dựa vào đường kính hoặc độ dày có thể chưa đáp ứng điều kiện thực tế. Cùng Hội Ngộ Phương Nam tìm hiểu những loại ống thường dùng, cách lựa chọn và các lưu ý khi thi công qua bài viết dưới đây.

Ống thoát nước băng đường là gì?

Ống thoát nước băng đường

Ống thoát nước băng đường là đường ống được bố trí đi ngang bên dưới mặt đường để dẫn nước qua đường. Hạng mục này thường được gọi là cống ngang đường, có nhiệm vụ nối thông mương, rãnh hoặc hệ thống thoát nước ở hai phía.

Có thể bắt gặp dạng công trình này tại đường nội bộ nhà máy, khu dân cư, đường vào trang trại và đường giao thông nông thôn. Nước thường chảy nhờ chênh lệch cao độ, không cần bơm trong điều kiện thiết kế thông thường.

Khác với đường ống cấp nước, ống thoát nước qua đường cần được xem xét đồng thời về khả năng dẫn nước và khả năng làm việc dưới nền đường có phương tiện lưu thông.

Vì sao cần lựa chọn ống thoát nước băng đường phù hợp?

Nếu tuyến đường cắt ngang hướng thoát nước tự nhiên mà thiếu lối dẫn nước thích hợp, nước có thể dồn về một phía. Khi mưa lớn, tình trạng này dễ gây ngập cục bộ hoặc làm đất nền bị ngấm nước kéo dài.

Hệ thống được thiết kế phù hợp giúp duy trì dòng chảy qua đường và giảm nguy cơ nước tràn lên mặt đường. Tuy vậy, hiệu quả còn phụ thuộc vào mương thu nước, cửa vào, cửa ra và khả năng tiếp nhận nước ở phía hạ lưu.

Các loại ống thoát nước băng đường thường gặp

Ống cống bê tông cốt thép

Ống cống bê tông cốt thép thường được sử dụng trong các công trình thoát nước giao thông. Vật liệu có độ cứng cao, nhưng khả năng chịu tải cụ thể vẫn phụ thuộc vào cấp tải của sản phẩm, điều kiện đặt cống và thiết kế công trình.

Do khối lượng lớn, việc vận chuyển và lắp đặt thường cần thiết bị nâng phù hợp. Nền đặt cống và các mối nối cần được xử lý đúng yêu cầu để hạn chế lún lệch, hở mối nối hoặc đất bị cuốn vào đường cống.

Ống nhựa HDPE gân hai lớp

Ống HDPE gân hai lớp có mặt ngoài dạng gân và mặt trong tương đối nhẵn, được sử dụng cho nhiều hệ thống thoát nước tự chảy. Khối lượng nhẹ hơn cống bê tông giúp việc vận chuyển, bố trí và lắp đặt thuận tiện trong nhiều điều kiện.

Tuy nhiên, không phải mọi sản phẩm HDPE gân đều phù hợp để lắp dưới đường có xe chạy. Cần chọn đúng dòng ống, độ cứng vòng và điều kiện lắp đặt được nhà sản xuất công bố, đồng thời đáp ứng hồ sơ thiết kế.

Các loại ống khác theo yêu cầu công trình

Một số công trình có thể sử dụng ống nhựa thành đặc hoặc vật liệu khác theo thiết kế. Việc lựa chọn cần dựa trên mục đích sử dụng và dữ liệu kỹ thuật của từng sản phẩm.

Không nên mặc định rằng ống cấp nước có áp suất danh nghĩa cao sẽ phù hợp để làm cống băng đường. Khả năng chịu áp lực nước bên trong và khả năng chịu tải từ đất, xe cộ bên ngoài là những yêu cầu khác nhau.

Cách chọn ống thoát nước băng đường

Xác định lượng nước cần thoát

Đường kính ống cần phù hợp với diện tích thu nước, lượng mưa thiết kế và đặc điểm bề mặt khu vực. Chẳng hạn, khu vực có nhiều sân bê tông, mái nhà thường tạo dòng chảy mặt khác với khu đất có khả năng thấm nước tốt.

Ngoài đường kính, cần xem xét chiều dài tuyến, độ dốc và mực nước ở hai đầu. Nếu cửa ra bị ngập hoặc mương phía sau không thoát kịp, tăng kích thước ống chưa chắc giải quyết được tình trạng ứ nước.

Đánh giá tải trọng phương tiện và nền đất

Đường chỉ có xe máy đi lại và đường thường xuyên có xe tải cần được đánh giá theo điều kiện khác nhau. Ngoài tải trọng giao thông, nền đất yếu, nước ngầm và chất lượng đất lấp cũng ảnh hưởng đến đường ống.

Với ống nhựa, thông số độ cứng vòng không thể hiểu trực tiếp thành số tấn xe được phép chạy qua. Đơn vị thiết kế cần xem xét cả hệ ống và đất bao quanh.

Xác định chiều dày lớp phủ trên đỉnh ống

Không có một độ sâu chôn ống chung cho mọi tuyến đường. Lớp phủ quá mỏng có thể khiến tải trọng bánh xe tác động bất lợi lên ống; chôn sâu hơn cũng làm tăng tải trọng đất.

Chiều dày lớp phủ phải theo thiết kế và hướng dẫn của nhà sản xuất. Nếu vị trí thi công hạn chế cao độ, cần có giải pháp bảo vệ phù hợp, không tự ý đặt ống sát mặt đường rồi lấp đất sơ sài.

Chú ý cửa thu và cửa xả

Hai đầu cống cần bố trí để nước vào, ra thuận lợi và có thể tiếp cận vệ sinh. Tại nơi dòng chảy dễ cuốn trôi đất, công trình có thể cần gia cố cửa cống hoặc khu vực xả.

Nếu lắp bộ phận chắn rác, cần tính đến việc thu gom thường xuyên. Rác tích tụ ngay cửa vào có thể làm giảm đáng kể khả năng thoát nước.

Lựa chọn ống thoát nước băng đường cần kết hợp nhu cầu dẫn nước, tải trọng giao thông và điều kiện lắp đặt. Đúng loại ống, đúng nền đỡ và cửa thoát thông thoáng sẽ giúp công trình vận hành ổn định hơn.

Để tìm hiểu các sản phẩm ống nhựa và phụ kiện phù hợp với yêu cầu công trình, bạn có thể liên hệ Hội Ngộ Phương Nam – Nhà Phân phối chính thức của Nhựa Tiền Phong. Khi trao đổi, nên cung cấp kích thước tuyến, loại phương tiện lưu thông và hồ sơ thiết kế để có cơ sở lựa chọn sản phẩm.