Máy bơm chìm và máy bơm trục ngang đều được sử dụng trong hệ thống cấp, thoát nước nhưng có yêu cầu lắp đặt và vận hành khác nhau. Khi so sánh máy bơm chìm và máy bơm trục ngang, cần xem xét nguồn nước, lưu lượng, cột áp và điều kiện bảo trì thay vì chỉ nhìn công suất động cơ. Trong bài viết này, Hội Ngộ Phương Nam giúp bạn hiểu đặc điểm từng loại và lựa chọn phù hợp với công trình.

Máy bơm chìm và máy bơm trục ngang khác nhau thế nào?

So sánh máy bơm chìm và máy bơm trục ngang

Máy bơm chìm là gì?

Máy bơm chìm được thiết kế để hoạt động khi đặt trong chất lỏng, theo điều kiện ngập và làm mát do nhà sản xuất quy định. Động cơ, cáp điện và bộ phận làm kín phải phù hợp với môi trường này.

Các dòng bơm chìm có thể phục vụ bơm nước sạch, khai thác nước giếng khoan, thoát nước hoặc xử lý nước thải. Tuy nhiên, mỗi dòng có giới hạn riêng về nhiệt độ, kích thước chất rắn và điều kiện vận hành.

Máy bơm trục ngang là gì?

Máy bơm trục ngang có trục bố trí theo phương ngang. Trong hệ thống gia đình và công trình, loại thường gặp là bơm ly tâm đặt tại vị trí khô, nối với đường hút và đường đẩy.

Nhóm này có nhiều cấu hình, gồm bơm một tầng cánh, nhiều tầng cánh và bơm tự mồi. Không phải mọi máy bơm trục ngang đều tự mồi; KSB phân loại bơm tự mồi là loại có khả năng xử lý không khí trong đường hút theo thiết kế riêng.

Cần lưu ý rằng “bơm chìm” mô tả cách lắp đặt, còn “trục ngang” mô tả hướng trục. Bài viết này so sánh hai phương án thường gặp: bơm chìm đặt trong nước và bơm trục ngang đặt khô bên ngoài nguồn nước.

Bảng so sánh máy bơm chìm và máy bơm trục ngang

Bảng trên giúp định hướng ban đầu. Khả năng làm việc vẫn phải được kiểm tra bằng thông số của đúng sản phẩm.

So sánh về khả năng hút và đẩy nước

So sánh về khả năng hút và đẩy nước

Bơm chìm phù hợp khi đặt gần nguồn nước

Bơm chìm thường lấy nước ngay tại cửa hút trong nguồn nước, nên tránh được nhiều vấn đề liên quan đến đường hút dài của bơm đặt khô.

Đây là phương án đáng cân nhắc khi khai thác giếng sâu hoặc bơm từ hố thu. Tuy nhiên, phải chọn đúng dòng: bơm giếng khoan khác với bơm thoát nước tầng hầm và bơm nước thải.

Bơm trục ngang cần đánh giá đường hút

Khi bơm đặt cao hơn mặt nước, khả năng hút chịu ảnh hưởng của chênh cao, tổn thất đường ống, nhiệt độ nước và điều kiện tại cửa hút. Đường hút hở hoặc bố trí không phù hợp có thể gây khó mồi, mất nước hoặc vận hành bất thường.

Không nên chọn bơm chỉ theo thông số “hút sâu” trên quảng cáo. Cần đối chiếu điều kiện thực tế với tài liệu sản phẩm, đồng thời kiểm tra yêu cầu về mồi nước và van trên đường hút.

Loại nào mạnh hơn và tiết kiệm điện hơn?

Không có kết luận chung rằng bơm chìm luôn mạnh hơn hoặc bơm trục ngang luôn tiết kiệm điện hơn.

Lưu lượng và cột áp phụ thuộc vào thiết kế thủy lực, tốc độ, số tầng cánh và điểm vận hành. Hai máy có cùng công suất động cơ vẫn có thể cung cấp lượng nước rất khác nhau.

Grundfos hướng dẫn lựa chọn bơm dựa trên lưu lượng và cột áp yêu cầu. Vì vậy, cần tìm máy đáp ứng đúng điểm làm việc của hệ thống thay vì chọn công suất lớn nhất.

Để so sánh điện năng, phải đặt hai phương án trong cùng nhiệm vụ: cùng lưu lượng, cột áp và thời gian hoạt động. Bơm quá lớn hoặc đường ống gây tổn thất cao có thể khiến chi phí vận hành tăng.

So sánh về tiếng ồn và bảo trì

Tiếng ồn phụ thuộc cả cách lắp đặt

Bơm chìm đặt trong nước thường giảm tiếng động cơ truyền trực tiếp ra không gian xung quanh. Tuy vậy, rung vẫn có thể truyền qua đường ống, giá đỡ hoặc kết cấu bể.

Bơm trục ngang đặt khô dễ nghe tiếng máy hơn. Mức ồn còn phụ thuộc nền đặt, căn chỉnh, ổ trục và điều kiện thủy lực.

Không nên dùng độ ồn làm tiêu chí duy nhất. Tiếng động mới xuất hiện, rung mạnh hoặc tiếng bất thường cần được kiểm tra thay vì chỉ bọc cách âm.

Bơm đặt khô thường dễ tiếp cận hơn

Bơm trục ngang thuận tiện cho việc quan sát rò rỉ và kiểm tra bộ phận bên ngoài nếu phòng máy được bố trí hợp lý.

Với bơm chìm, bảo trì có thể cần nâng máy ra khỏi bể hoặc giếng. Vì vậy, phải tính trước phương án tháo lắp, thiết bị nâng và khoảng thao tác. Khi nâng bơm, dùng điểm nâng hoặc phương tiện được nhà sản xuất chỉ định, không kéo bằng cáp điện.

Có phải bơm chìm nào cũng bơm được nước thải?

Không. Bơm chìm nước sạch có thể không phù hợp với nước chứa cát, rác hoặc chất rắn. Bơm nước thải cần có thiết kế cánh, khả năng thông qua chất rắn và vật liệu phù hợp.

Tương tự, bơm trục ngang cũng có dòng chuyên dụng cho chất lỏng chứa tạp chất. KSB có sản phẩm trục ngang tự mồi sử dụng cánh hở hoặc bán hở, cho thấy ứng dụng không thể được xác định chỉ bằng hướng trục.

Trước khi chọn, cần xác định loại nước, nhiệt độ, mức độ ăn mòn và đặc tính chất rắn nếu có.

Nên chọn loại nào cho từng nhu cầu?

Nên chọn loại nào cho từng nhu cầu?

Bơm nước từ bể lên bồn

Cả hai phương án đều có thể phù hợp. Bơm chìm giúp giảm diện tích đặt máy bên ngoài; bơm trục ngang thuận tiện hơn khi cần kiểm tra thường xuyên.

Quyết định phụ thuộc vào độ sâu bể, vị trí đặt máy, khả năng tiếp cận và lưu lượng cấp lên bồn.

Khai thác nước giếng khoan sâu

Bơm chìm giếng khoan thường là phương án cần xem xét khi mực nước nằm sâu. Phải chọn theo đường kính giếng, mực nước khi bơm, khả năng cung cấp nước của giếng và cột áp yêu cầu.

Không nên lấy độ sâu giếng làm thông số duy nhất để chọn máy.

Thoát nước tầng hầm hoặc hố thu

Bơm chìm thoát nước thường thuận tiện cho việc đặt trong hố thu. Cần kiểm tra khả năng xử lý tạp chất, điều khiển mức nước và phương án dự phòng nếu ngập gây hậu quả lớn.

Bơm trục ngang có thể dùng trong một số thiết kế, nhưng cần đánh giá kỹ đường hút và khả năng mồi.

Tưới cây hoặc cấp nước tăng áp

Bơm trục ngang thường thuận tiện khi có vị trí đặt khô và nguồn cấp phù hợp. Nếu lấy nước từ giếng hoặc bể sâu, bơm chìm có thể là phương án phù hợp hơn.

Hệ thống tăng áp còn cần điều khiển, bảo vệ và đường ống đáp ứng yêu cầu; không chỉ thay máy bơm là đủ.

Khi so sánh máy bơm chìm và máy bơm trục ngang, hãy bắt đầu từ vị trí nguồn nước, loại nước, lưu lượng và cột áp cần thiết. Bơm chìm thuận tiện cho giếng, bể và hố thu; bơm trục ngang đặt khô thường dễ tiếp cận để bảo trì. Hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào đúng dòng máy và cách thiết kế hệ thống.

Để lựa chọn vật tư cho đường hút, đường đẩy và mạng cấp nước, bạn có thể trao đổi điều kiện công trình với Hội Ngộ Phương Nam – Nhà Phân phối chính thức của Nhựa Tiền Phong, từ đó chọn ống và phụ kiện phù hợp với phương án bơm.